Astım Atağında Ne Yapmalı?

Astım atağı, hava yollarının hızla daralması ve belirtilerin her zamankinden belirgin şekilde ağırlaşmasıdır. Ataklar birkaç dakikada da başlayabilir, birkaç gün içinde yavaş yavaş da gelişebilir. Erken tanımak ve ne yapacağını önceden bilmek hayat kurtarır.

Atağın erken işaretleri

• Rahatlatıcı inhalere her zamankinden sık ihtiyaç duymak

• Öksürüğün artması, özellikle geceleri

• Göğüste sıkışma ve hırıltı

• Günlük işlerde veya merdiven çıkarken çabuk nefes nefese kalmak

• Zirve akım değerinin kişisel en iyi değerin altına düşmesi

Bu işaretler genellikle ciddi bir ataktan önce gelir. Bu aşamada eylem planınızı uygulamak, atağın ağırlaşmasını çoğu zaman önler.

Atak sırasında ilk adımlar

1. Sakin olun ve dik oturun. Uzanmayın. Hafifçe öne eğilerek oturmak nefes almayı kolaylaştırabilir. Sıkı giysileri gevşetin.

2. Rahatlatıcı inhalerinizi kullanın. Doktorunuzun eylem planında belirttiği dozu ve tekrar aralığını uygulayın. Mümkünse ara hazne kullanın.

3. Yavaş ve sakin nefes almaya çalışın. Panik nefes darlığını artırabilir.

4. Tetikleyiciden uzaklaşın. Duman, toz veya soğuk hava gibi bir tetikleyici varsa ortamı değiştirin.

5. Yanıtı izleyin. Belirtiler hızla düzelmiyorsa beklemeyin ve yardım çağırın.

Hemen 112'yi arayın, eğer:

• Nefes darlığı nedeniyle konuşamıyor, cümle kuramıyor veya yürüyemiyorsanız

• Dudaklar veya tırnak dipleri morarıyorsa

• Nefes alırken kaburgalar arası veya boyun kasları belirgin şekilde içe çekiliyorsa

• Rahatlatıcı inhaler işe yaramıyor ya da etkisi çok kısa sürüyorsa

• Aşırı uyku hâli, şaşkınlık veya bilinç bulanıklığı varsa

• Zirve akım değeri eylem planınızdaki kırmızı bölgedeyse

Yardım gelene kadar dik oturmaya ve eylem planınıza göre rahatlatıcı inhalerinizi kullanmaya devam edin.

Birine yardım ediyorsanız

• Kişinin yanında kalın ve sakin bir ses tonuyla konuşun.

• İnhalerini bulmasına ve kullanmasına yardım edin.

• Kişiyi yatırmayın; dik oturmasını sağlayın.

• Tehlike işaretlerinden biri varsa vakit kaybetmeden 112'yi arayın.

Atak geçtikten sonra

Hafif bir atak bile astımın tam kontrol altında olmadığının işareti olabilir. Atak sonrası birkaç gün içinde doktorunuzla görüşün. Acil servise başvurduysanız bu görüşme daha da önemlidir. Atağı neyin tetiklediğini, inhaler tekniğinizi ve tedavinizin güncellenmesi gerekip gerekmediğini birlikte değerlendirin.

Hazırlıklı olmak

• Rahatlatıcı inhalerinizi her zaman yanınızda taşıyın.

• Yazılı bir astım eylem planınız olsun ve yakınlarınız da bu planı bilsin.

• Okul, iş veya kulüp gibi zaman geçirdiğiniz yerlerde astımınızdan haberdar biri olsun.

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır. Acil bir durumda 112'yi arayın; atak yönetimi için kişisel eylem planınızı doktorunuzla birlikte hazırlayın.