Kişisel Astım Eylem Planı: Trafik Işığı Yöntemi
Astım eylem planı, doktorunuzla birlikte hazırladığınız ve "şu anda ne yapmalıyım?" sorusunu yanıtlayan yazılı bir rehberdir. Yazılı eylem planı kullanan kişilerde atakların, acil başvuruların ve hastane yatışlarının azaldığı uzun süredir biliniyor.
Plan neden yazılı olmalı?
Belirtiler kötüleştiğinde net düşünmek zorlaşır. Kağıda veya telefona yazılmış bir plan, karar vermeyi kolaylaştırır. Ayrıca aileniz, öğretmenleriniz veya antrenörünüz de aynı plana bakarak size yardım edebilir.
Üç bölge: yeşil, sarı, kırmızı
Çoğu eylem planı trafik ışığı mantığıyla hazırlanır. Bölgeler belirtilere ve, kullanılıyorsa, zirve akım değerine göre belirlenir.
Bölge | Ne anlama gelir? | Genel olarak ne yapılır? |
Yeşil | Belirti yok veya çok az; uyku ve günlük aktiviteler normal. Zirve akım genellikle kişisel en iyi değerin %80'inin üzerinde. | Koruyucu ilaçlara her zamanki gibi devam edilir. |
Sarı | Öksürük, hırıltı, göğüste sıkışma artıyor; rahatlatıcıya daha sık ihtiyaç var; gece uyanmalar başladı. Zirve akım genellikle %50 ile %80 arası. | Planda yazan şekilde rahatlatıcı kullanılır ve tedavi geçici olarak artırılır. Birkaç gün içinde düzelme yoksa doktora başvurulur. |
Kırmızı | Ciddi nefes darlığı, konuşmakta zorlanma, rahatlatıcının işe yaramaması. Zirve akım genellikle %50'nin altında. | Rahatlatıcı plana göre kullanılır ve hemen 112 aranır. |
Yüzde sınırları kişiye göre değişebilir. Kendi planınızdaki değerler doktorunuzun belirlediği değerlerdir.
İyi bir eylem planında neler olmalı?
Koruyucu ve rahatlatıcı ilaçlarınızın adı, dozu ve ne zaman kullanılacağı
Kişisel en iyi zirve akım değeriniz (kullanıyorsanız)
Her bölgenin belirtileri ve o bölgede yapılacaklar
Tedavinin nasıl ve ne kadar süreyle artırılacağı
Ne zaman doktora, ne zaman acile başvurulacağı
Bilinen tetikleyicileriniz
Doktorunuzun ve bir yakınınızın iletişim bilgileri
Planı nasıl kullanmalı?
Bir kopyasını telefonunuzda, bir kopyasını çantanızda tutun.
Okulunuza, iş yerinize veya spor kulübünüze bir kopya verin.
Ailenizle birlikte planı okuyun ve sarı bölgede ne yapacağınızı konuşun.
Her doktor kontrolünde planı gözden geçirin. İlacınız değiştiyse plan da güncellenmelidir.
Çocuklar için eylem planı
Çocuklarda plan ebeveynler, öğretmenler ve okul hemşiresi için hazırlanır. Çocuğun yaşına göre belirtileri kendi sözleriyle nasıl anlatabileceği de plana eklenebilir. "Göğsüm ağrıyor" veya "karnım ağrıyor" gibi ifadeler bazı çocuklarda nefes darlığını anlatmanın yolu olabilir.
Planınız yoksa
Bir sonraki doktor ziyaretinizde yazılı bir eylem planı isteyin. Bu talep tamamen yerindedir ve astım bakımının standart bir parçasıdır.
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır. Eylem planınızdaki ilaç ve dozları yalnızca doktorunuz belirleyebilir.

Yorumlar